در سالهاي نخست پيروزي انقلاب اسلامي، نهاد امور تربيتي با هدف گسترش و تعميق ارزشهاي انقلاب اسلامي در نظام آموزش و پرورش کشور شروع به شکل گيري کرد و بر همين اساس شهيدان رجايي و باهنر در دوران تصدي وزارت آموزش و پرورش در سال 1359 شمسي اقدام به تاسيس ستادهاي امور تربيتي در مدارس کردند تا
دانش‌آموزان را به ارزشهاي اسلامي ترغيب کنند. بويژه آنکه شهيد رجايي مربيان امور تربيتي را سربازان انقلاب در آموزش و پرورش ناميد و بنا به گفته شهيد باهنر، مربيان زماني با انبياء هم صف و با امام عادل هم رديف هستند که آموزش را از محتواي تزکيه پر کنند و چه پر معناست کلام امام‌(ره) که مي فرمايند: اگر تهذيب در کار نباشد علم توحيد هم به درد نمي خورد.

اين نهاد از بدو شکل گيري تا به امروز مجموعه وسيعي از عملکردها و وظايف متعدد و گوناگوني را به عهده داشته و تحقق امر تربيت را منوط به حضور مربي و فعاليت هاي رسمي غير کلاسي در کنار آموزشهاي کلاسي مي داند. اهداف و اصول مشروحه زير علل اصلي تشکيل اين نهاد انقلابي پرورشي مي باشند که عبارتند از: انتقال ارزشهاي ديني و فرهنگي انقلاب اسلامي به مدارس، تربيت و بازسازي دانش آموزان در فضايي انقلابي و اسلامي، زمينه سازي براي ورود نگرش هاي ديني و ارزشهاي انقلاب اسلامي به نظام آموزش و پرورش و حفظ مدارس از آفات فرهنگي و سياسي، شناخت و پرورش استعدادهاي دانش آموزان در رشد ديني، عقلي، اجتماعي، عاطفي آنان و حفظ ارزشها. قابل ذکر است که طرح امور تربيتي همه ارکان آموزش و پرورش را با محوريت معلمان، کتابهاي درسي، نظام ارزشيابي، خانواده و دانش آموز در برمي گيرد و امام (ره) چه خوش مي فرمايند: اگر چنانچه معلم يک معلمي باشد که دعوت به نور بکند، دعوت به صلاح بکند، دعوت به اسلام بکند، دعوت به اخلاق صالحه بکند، دعوت به ارزشهاي اسلامي بکند، آن ارزشهايي که عندالله ارزش است، اگر معلم اين کار را بکند همان‌طوري که انبياء مردم را از ظلمت به نور مي کشانند اين معلم هم اين بچه ها را از ظلمات به نور وارد مي کند و همين شغلي است که شغل انبياء است. بابيان اين مقدمه نگاهي داريم به آنچه در آيينه هشتم اسفند، سالروز تشکيل نهاد مقدس امور تربيتي بايستي که پاس بداريم.

منزلت تربيت:

نسبت تربيت و ارزشها چيست و علاوه بر آن نسبت تربيت و انسان چگونه تبيين مي شود؟ پاسخ به اين مسائل به بيان سه مقدمه نيازمند است: 1 - انسان، منظور نهايي جهان خلقت است 2 - عامل ارزشمندي وجود آدمي، پايبندي و التزام او به ارزشهاست 3 - پديده اي که او را عارف به ارزشها و عامل بدانها مي سازد، تربيت است .

در کلام امام خميني (س) چنين آمده است: «اساس عالم بر تربيت انسان است.» انسان عصاره همه موجودات است و فشرده تمام عالم است و انبياء (ع) آمده اند براي اينکه اين عصاره بالقوه را بالفعل کنند و انسان يک موجودي الهي بشود که اين موجود الهي، تمام صفات حق‌تعالي در اوست و جلوه گاه نور مقدس حق‌تعالي است.

براي پي بردن به منزلت تربيت، مي توان انسانهاي واجد و فاقد تربيت را با هم مقايسه کرد. امام خميني(ره) در اين زمينه مي فرمايند: «آن قدر که انسان غير تربيت شده مضر است به جوامع، هيچ شيطاني و هيچ حيواني و هيچ موجودي، آن قدر مضر نيست و آن قدر که انسان تربيت شده مفيد است براي جوامع، هيچ ملائکه اي و هيچ موجودي آن قدر مفيد نيست.» به منظور تبيين منزلت تربيت اسلامي در بيان ساير مکاتب مي توان به رابطه فيزيک و متافيزيک از ديدگاه ايشان توجه کرد: «اسلام است که
مي تواند انسان را از مرتبه طبيعت تا مرتبه روحانيت، تا فوق روحانيت تربيت کند. غير اسلام و غير مکتبهاي توحيدي اصلاً کاري به ماورا ندارند، عقلشان هم به ماوراي طبيعت
نمي‌رسد، علمشان هم به ماوراي طبيعت نمي رسد.
آني که علمش ‍ به ماوراي طبيعت مي رسد آني است که در راه حي باشد، آني است که ادراکش، ادراک متصل به وحي باشد و آن انبياء هستند.»

مرزهاي تربيت پذيري انسان چگونه تبيين و تحديد
مي‌شود؟ و ميزان تأثيرپذيري او از پرورش صحيح تا چه اندازه است و آيا عواملي يافت مي شوند که حد تربيت را تعيين کنند؟ اگر يکي از مفاهيم تربيت را تحول انسان موجود به انسان مطلوب بدانيم، تحول پذيري انسان، مقدور و تعريف شده خواهد بود و چنانچه تغيير بينش و منش انسان طالح به انسان صالح را از مصاديق ديگر تربيت بدانيم که حقيقت توبه است، از ديدگاه شارع مقدس اسلام، با حفظ شرايط آن، عملي شدني خواهد بود. رويکرد امام خميني (ره) در اين خصوص نيز حاوي انديشه اي عميق است: «انسان، ادراکاتش و قابليتش براي تربيت، تقريباً بايد گفت غير متناهي است.» در نگاهي ديگر، ايشان شرط قابليت انسان را براي درک مفاهيم کتاب آسماني، برخورداري او از تزکيه نفس مي دانند و مي فرمايند: «انگيزه تلاوت قرآن بر بشر اين است که تزکيه پيدا کنند و نفوس ‍ مصفا بشوند از اين ظلماتي که در آنها موجود است تا اينکه بعد از اينکه مصفا شدند، ارواح و اذهان آنها قابل اين بشود که کتاب و حکمت را بفهمند.» ايشان تحول روحي و جهش معنوي جوانان را مرهون لطف و عنايت الهي مي دانند و مي فرمايند: «اين ملت به خواست خداي تبارک و تعالي و با عنايت خاصه او اول منقلب شد در معنويات، جوانها از آن حال سابق برگشتند به يک حال اسلامي و فهميدند که اسلام چه بايد باشد و چه بايد بکنند، دنبال او اين انقلاب حاصل شد.»

ارائه متون درسي اسلامي، نتيجه پرورش ديني:

مطلب ديگر آنکه براي اينکه در فضاي آموزش و پرورش، تربيت کامياب تر و مؤثرتر باشد، بررسي متون درسي لازم است. معناي پرورش ديني اين نيست که ما در کنار درس‌هاي فيزيک، شيمي و رياضي يک امور تربيتي داشته باشيم در کلاس يا در يک کتاب جداگانه؛ يا در همان کتاب چند صفحه مسائل تربيتي داشته باشيم! اين تقريبا سکولار فکر کردن است؛ يعني تعليم را از تربيت جدا کردن است. وقتي تعليم مؤثر و تربيت سودمند است که اين تعليم صبغه تربيتي داشته باشد. يعني فيزيک ما بشود فيزيک اسلامي، شيمي ما بشود شيمي اسلامي، رياضي ما بشود رياضي اسلامي. اين را خوب عنايت کنيد؛ الان تقريبا نزديک به دو دهه است که سخن از اسلامي شدن دانشگاه هاست. برخي ها فکر کردند دانشگاه وقتي اسلامي مي شود که نمازخانه داشته باشد، مسئول اقامه نماز داشته باشد، کلاس دخترها و پسرها از هم جدا باشد، در نماز جمعه شرکت کنند، شب‌هاي چهارشنبه دعاي توسل داشته باشند، شب هاي جمعه دعاي کميل داشته باشند، مصلا و نمازخانه داشته باشند، اين معناي اسلامي شدن دانشگاه نيست. اين مسلمان تربيت کردن است، نه اسلامي بودن دانشگاه! دانشگاه را علوم و متون درسي تشکيل مي دهد. عنصر محوري دانشگاه، متون درسي است. وقتي متون درسي اسلامي نبود، کاري به خدا و قيامت نداشت، اين دانشجو گرچه ممکن است مسلمان بار بيايد، ولي اين فضاي دانشگاه فضاي اسلامي نيست.

به لحاظ اهميت خاصي که اين روش در ساختن شخصيتهاي محکم و نيرومند نوجوانان و جوانان دارد، برخي پيشنهادها و توصيه هايي را که در اين راه مفيد واقع مي شود، ارائه مي کنيم:

1- شرح حالها و زندگينامه هايي از چهره هاي درخشان و پر فروغ فرهنگ اسلام و ايراني تهيه شود و با تأکيد بر اين مطلب که چه عواملي موجب الگو شدن آنان شده، در اختيار نسل نوجوان و جوان جامعه قرار گيرد.

2- با توجه به ارزش، اعتبار و ماندگاري فرهنگ مکتوب، توصيه مي شود که زندگينامه هاي مذکور و بخصوص زندگينامه امام خميني (ره) در چند سطح ويژه کودکان دبستاني، نوجوانان دوره راهنمايي، نوجوانان دبيرستاني، جوانان دانشگاهي و عموم مردم با ميانگين دانش عمومي، تدوين، تنظيم و توزيع شود تا آينده سازان ميهن اسلامي، الگوهاي خود را از متن فرهنگ خودي و متکي بر باورهاي الهي اخذ کنند.

3- در تدوين زندگينامه فرزانگان، بر ارزشها، ويژگيها و رويکردهاي آنان تأکيد بيشتري به عمل آيد تا خود اشخاص. زيرا در روش ‍اسوه پردازي تأکيد اساسي بايد بر معيارها باشد تا مصداقها. نوجوانان و جوانان، چنانچه ابتدا معيارها را به درستي بشناسند، مي توانند به مصداقها دست يابند. ولي آشنايي صرف با مصداقها، خطر از دست دادن معيارها را در پي دارد. اين گونه معيارها باگذشت زمان، دستخوش آسيبهايي نظير گذشت زمان، تغيير و تحولها نمي شود.

4- همگام با معرفي و تبيين الگوها به جوانان و همزمان با آن، ضروري است به تقويت تفکر انتقادي آنان نيز اهتمام شود. اين امر، مانع مطلق نگاري شخصيتها و الگوها
مي‌شود، زيرا به غير از ذوات مقدس اهل بيت عليهم السلام که معصوم هستند، ديگران حتي فرزانگان در معرض نقص و خطا مي باشند و به منظور پيشگيري از بدبيني و سوء برداشت نسل جوان، تقويت تفکر انتقادي، راهکار مناسبي تلقي مي شود.

5- در معرفي ارائه الگوها به نسل جوان، شايسته است به آنان بباورانيم تا سعي کنند از کمالات و ويژگيهاي برجسته الگوها، اگر مي توانند قدمي فراتر نهند و به رشد و تعالي بيشتري دست يابند. امرسون مي گويد: «استمرار در اعمال گذشته، عفريت مغزهاي کوچک است که مورد ستايش سياستمداران، فيلسوفان و کاهنان دون پايه قرار مي گيرد. روح بزرگ با استمرار بر هيچ کار توانا نيست و اگر چنين کند بدان ماند که با سايه خودش بر ديوار سرگرم باشد.»

6- تکريم مناسبتها و ايام الله و بويژه بزرگداشت ولادت معصومين (ع) و بزرگان دين واهميت دادن به ايام شهادت و رحلت آنان، دريچه هايي از شناخت و معرفت فرزانگان را به روي روح وقلب جوانان مي گشايد و آنان را در همانندسازي بهينه، ياري مي بخشد. قرآن کريم با تأکيد بر همين امر مي فرمايد: «و من يعظم شعائر الله فانها من تقوي القلوب» هر که بزرگ بدارد شعارهاي خدا را، همانا آن، از پرهيزکاري دلهاست.

7- منش صداقت در گفتار و کردار و بينش در يک مربي تربيتي، نه تنها به دانش آموزان بلکه به معلمان نيز حرکت به سمت تعالي را ياد مي دهد. جاي بسي تأسف است که امروه برداشت عموم از مربي پرورشي، برداشت صحيحي نيست و تنها چسباندن تبليغات، اجراي مناسبت ها، صبحگاه، کتابخانه و مسابقات هفده گانه فرهنگي هنري (که به تعداد محدودي اختصاص مي يابد) متبادر به ذهن مي شود و اين نتيجه آن است که هنوز معناي پرورشي براي خودمان نيز جا نيفتاده است! که بالطبع پيامدها و عواقب منفي آن به شرح ذيل بوده است:

1- عدم کتاب هاي پرمحتواي پرورشي از سطوح ابتدايي تا دبيرستان 2- نبودن نمره پرورشي در کارنامه (در مقطع راهنمايي) 3- نبودن کتاب جهت نمره انضباط (10 نمره عملي و 10 نمره مربوط به آموزش انضباط تحت عنوان انضباط اجتماعي و وجدان کاري) و لحاظ کردن نمره در کارنامه 4- عدم افزايش تعداد کتاب هاي پرورشي با توجه به نياز گسترده به آن در موضوعات اخلاقي، مذهبي و سياسي در هر پايه تحصيلي با توجه به سن دانش آموز.

به اميد اصلاح ساختار پرورش و آموزش و تزکيه و تعليم و نگاه غير سياسي به آن و به اميد توفيق روز افزون براي تمامي دست اندرکاران مخلص و دلسوز امر تربيت و تعليم. ان شاء الله. سالروز تأسيس نهاد مقدس امور تربيتي را به مربيان از خودگذشته و ساعي آموزش و پرورش، تبريک و تهنيت عرض مي نماييم.

شعرخواني، بيان خاطره و برگزاري مسابقه هاي كلاسي حداقل در ماه نخست حضور در كلاس، ابزار ايجاد جذابيت براي نوآموزان كلاس اولي است.
از آنجا كه نخستين روز مدرسه به ياد ماندني ترين روز در زندگي همه افراد است، هر چه شيرين تر شدن خاطره اين روز مي تواند به رشد آموزشي و گرايش اطفال به تحصيل بيانجامد.
بسياري از كودكان نخستين روز مدرسه را بزرگ ترين حادثه زندگي خود قلمداد مي كنند. خروج از محيط خانه و ورود به محيط جديد مدرسه و ملاقات با دوستان و آموزگاران جديد مي تواند نقطه عطفي در روح و روان دانش آموزان باشد.
90 درصد از كودكاني كه آموزش پيش دبستاني يا مهد را تجربه كرده اند، هنگام ورود به مدرسه به خاطر سابقه ذهني هيچ مشكلي براي جدا شدن از خانه و خانواده ندارند، اما بعضي از كودكان با گريه، اضطراب و ناراحتي تمايلي به ماندن در مدرسه و جدا شدن از مادر ندارند.
متاسفانه برخي از مادران با همنوايي با كودكان خود از روي دلسوزي و ترحم، تسليم گريه هاي كودكان و در كنار او و يا مقابل پنجره كلاس مي ايستند تا آرامش رواني كودك تامين شود.
اگر از نظر رفتارشناسي، كودكان روزهاي اول مدرسه را با آرامش و شادي سپري كنند، گرايش آنها به مدرسه و كلاس بيشتر مي شود در غير اينصورت فرار از مدرسه، افت تحصيلي، تمارض به شكل بيماري و دردهاي صبحگاهي در رفتار كودكان ظاهر خواهد شد.
صحبت با نوآموزان درباره مدرسه، دوستان جديد و آموزگار از سوي مادر يا پدر مي تواند براي كودكان كلاس اولي زمينه فكري و پيش ساخت تجربي ايجاد كند. بيش از يك ميليون نوآموز كلاس اولي 30 شهريور ماه جاري سال تحصيلي را آغاز مي كنند.

مديرکل آموزش دبستاني آموزش وپرورش، گفت: جشن شکوفه ها براي حدود يک ميليون و200 هزار دانش آموز که اولين بار وارد مدارس ابتدايي سراسر کشور خواهند شد در روز چهارشنبه 30 شهريورماه برگزار مي شود.  عليرضا رحيمي در گفت وگو با ايسنا، گفت: براساس مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش روزهاي فعاليت مدارس ابتدايي در سال تحصيلي 91-90، 5 روز در هفته است.  وي افزود: از سال تحصيلي 91-90 دفتر دبستاني برنامه هاي متنوعي را در دستور کار قرار داده است وبرگزاري جشن شکوفه ها يکي از برنامه هاي بسيار مهم و به يادماندني براي دانش آموزان پايه اول محسوب مي شود.  رحيمي تصريح کرد: به مديران مدارس ابلاغ شده تا از هرلحاظ آماده برگزاري اين مراسم باشند و برنامه ها بايد کوتاه و جذاب تنظيم کند تا دانش آموزان دچار خستگي نشوند.  به گفته وي بخش عمده اي از برنامه هاي جشن شکوفه ها بايد به معرفي بخش هاي مختلف مدرسه به دانش آموزان و اوليا» اختصاص يابد و معلمان پايه اول موظفند در مدرسه حضور داشته و ارتباط عاطفي خوبي را در اولين روز ورود دانش آموزان به مدرسه داشته باشند.  مديرکل آموزش دبستاني آموزش و پرورش همچنين تاکيد کرد: با توجه به اينکه جشن شکوفه ها براي تعدادي از نونهالان اولين تجربه حضورشان در يک اجتماع است خانواده و معلمان بايد از انجام هرگونه رفتارهاي که در دانشآموزان ايجاد اضطراب و استرس مي کند خوداري کنند.

سيد احمد حسيني در گفت‌وگو با ايسنا، با بيان اين‌كه امسال مشكلي در توزيع كتاب‌هاي درسي سال تحصيلي جديد نخواهيم داشت، گفت: زمان دقيق توزيع كتاب‌ها را به زودي اعلام مي‌كنيم.

وي با بيان اين‌كه كتاب‌هاي سال تحصيلي 91 ــ 90 در حال چاپ است، از چاپ پنج كتاب جديد براي مقطع اول ابتدايي خبر داد.

وي افزود: بر اساس برنامه درسي آموزش و پرورش،كتاب‌هاي رياضي و علوم اول دبستان به طور كامل تغيير كرده است و امسال دانش‌آموزان با كتاب‌هاي جديد سال تحصيلي را آغاز مي‌كنند.

حسيني با تاكيد بر اين‌كه امسال نيز همچون سال گذشته مشكلي در توزيع كتاب‌هاي درسي نخواهند داشت و كتاب‌ها به موقع به دست دانش‌آموزان مي‌رسد، تصريح كرد: پس از نهايي شدن برنامه‌‌ها، زمان دقيق توزيع كتاب‌هاي درسي را بر اساس مقاطع تحصيلي اعلام خواهيم كرد.

وي خاطرنشان كرد: با توجه به تغييراتي كه در برخي از دروس به ويژه دروس رشته‌هاي فني و حرفه‌اي و كار و دانش لحاظ شده، پس از اعمال تغييرات جديد،در خصوص نحوه‌ي توزيع كتاب‌ها براي سال تحصيلي جديد اطلاع‌رساني خواهيم كرد.

مدير كل چاپ و توزيع كتاب‌هاي درسي همچنين از آغاز تشكيل كلاس‌هاي ضمن خدمت معلمان ابتدايي از هفته آينده خبرداد و گفت: در اين كلاس‌ها، روش‌هاي تدريس كتاب‌هاي جديد ارائه مي‌شود تا معلمان اول ابتدايي با آمادگي كامل از مهرماه در كلاس‌هاي درس حاضر شده و كتاب‌هاي جديد را با روش‌هاي مربوط به آن تدريس كنند.

دانلود پاسخنامه تستی - تشریحی و حیطه سوالات آزمون جامع ریاضی و علوم  چهارم ابتدایی